Υπόχρεα Πρόσωπα Ν.4557/2018: Ποιοι Επαγγελματίες Υπάγονται στον Νόμο AML
Ο Ν.4557/2018 κατονομάζει ρητά ποιοι επαγγελματίες θεωρούνται «υπόχρεα πρόσωπα» και υπόκεινται σε υποχρεώσεις KYC/AML. Αν είστε λογιστής, δικηγόρος ή σύμβουλος, ο νόμος αφορά και εσάς — άμεσα.
Τι σημαίνει «υπόχρεο πρόσωπο» στον νόμο AML;
Ο όρος «υπόχρεο πρόσωπο» (obliged entity) αναφέρεται σε φυσικά ή νομικά πρόσωπα που, λόγω της επαγγελματικής τους δραστηριότητας, εκτίθενται σε κίνδυνο νομιμοποίησης εσόδων και έχουν αυξημένες υποχρεώσεις πρόληψης βάσει του Ν.4557/2018. Τα υπόχρεα πρόσωπα δεν ευθύνονται μόνο αν οι ίδιοι εμπλακούν σε παράνομη δραστηριότητα — ευθύνονται και αν δεν λάβουν τα κατάλληλα μέτρα για να αποτρέψουν τη χρήση των υπηρεσιών τους από τρίτους που ξεπλένουν χρήμα. Αυτή η διάκριση είναι κρίσιμη: δεν χρειάζεται να γνωρίζατε τη νομιμοποίηση — αρκεί να μην εφαρμόσατε τις διαδικασίες CDD που θα την αποκάλυπταν.
Πλήρης λίστα υπόχρεων προσώπων (Άρθρο 5 Ν.4557/2018)
Ο νόμος κατατάσσει τα υπόχρεα πρόσωπα σε δύο κατηγορίες: ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΟΙ ΦΟΡΕΙΣ: • Τράπεζες και πιστωτικά ιδρύματα • Εταιρείες επενδύσεων (ΑΕΠΕΥ) • Ασφαλιστικές εταιρείες (για ασφαλίσεις ζωής) • Ανταλλακτήρια συναλλάγματος • Πάροχοι υπηρεσιών κρυπτονομισμάτων ΜΗ ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΟΙ ΦΟΡΕΙΣ (Επαγγελματίες): • Λογιστές και φοροτεχνικοί (μέλη ΟΕΕ/ΣΕΛΚ) • Δικηγόροι (για συγκεκριμένες εργασίες) • Συμβολαιογράφοι • Ορκωτοί ελεγκτές λογιστές (ΣΟΕΛ) • Σύμβουλοι επιχειρήσεων (για M&A, εταιρικές αναδιαρθρώσεις) • Κτηματομεσίτες (για συναλλαγές >€10.000) • Πάροχοι υπηρεσιών καταπιστευμάτων/εταιρειών • Καζίνο
Λογιστές και Φοροτεχνικοί: Πότε εφαρμόζονται οι υποχρεώσεις;
Οι λογιστές και φοροτεχνικοί υπόκεινται στον νόμο όταν παρέχουν: ✓ Φορολογικές συμβουλές και υπηρεσίες ✓ Λογιστικές υπηρεσίες και τήρηση βιβλίων ✓ Διαχείριση μισθοδοσίας ✓ Σύσταση ή διαχείριση εταιρειών ✓ Αγοροπωλησίες ακινήτων (ως σύμβουλοι) ✓ Διαχείριση περιουσιακών στοιχείων ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Η υποχρέωση ισχύει ανεξάρτητα από το μέγεθος του γραφείου. Και ο αυτοτελώς απασχολούμενος λογιστής με 5 πελάτες υπόκειται στις ίδιες απαιτήσεις με μεγάλη λογιστική εταιρεία.
Δικηγόροι: Πότε εφαρμόζεται ο νόμος;
Για τους δικηγόρους, ο νόμος εφαρμόζεται μόνο για συγκεκριμένες δραστηριότητες — όχι για γενική νομική εκπροσώπηση: ✓ Αγοροπωλησίες ακινήτων ✓ Διαχείριση κεφαλαίων, χαρτοφυλακίων ή λοιπών περιουσιακών στοιχείων ✓ Σύσταση, λειτουργία ή διαχείριση εταιρειών, καταπιστευμάτων ✓ Εκπροσώπηση πελάτη σε χρηματοπιστωτικές συναλλαγές ✗ ΔΕΝ εφαρμόζεται για: δικαστική εκπροσώπηση, γενικές νομικές συμβουλές, εργατικά θέματα Ωστόσο, πολλές δικηγορικές εταιρείες επιλέγουν να εφαρμόζουν CDD σε ευρύτερο φάσμα εργασιών ως best practice.
Σύμβουλοι Επιχειρήσεων: Πότε εφαρμόζεται ο νόμος;
Οι σύμβουλοι επιχειρήσεων υπάγονται στον νόμο όταν βοηθούν πελάτες σε: ✓ Εξαγορές και συγχωνεύσεις (M&A) ✓ Εταιρικές αναδιαρθρώσεις ✓ Σύσταση ή εκκαθάριση εταιρειών ✓ Αγοροπωλησίες επιχειρήσεων ✓ Due diligence για επενδύσεις Συμβουλές marketing, HR, ή γενική στρατηγική συνήθως εξαιρούνται — αλλά πάντα καλό είναι να εφαρμόζετε CDD για σημαντικές εργασίες.
Κυρώσεις για μη συμμόρφωση
Οι κυρώσεις που προβλέπει ο Ν.4557/2018 είναι ουσιαστικές: Διοικητικές κυρώσεις (Άρθρο 46): • Πρόστιμο έως €5.000.000 ή 10% κύκλου εργασιών • Αναστολή επαγγελματικής άδειας • Δημόσια ανακοίνωση παράβασης («ονοματοδοσία») • Παύση διευθυντικών στελεχών Ποινικές κυρώσεις (για σκόπιμη παράβαση): • Φυλάκιση έως 10 χρόνια • Χρηματική ποινή έως €1.000.000 • Σύγχρονη δίωξη για νομιμοποίηση εσόδων (κάθειρξη) Πρακτικό παράδειγμα: Λογιστής που ανέλαβε πελάτη χωρίς να κάνει CDD, και ο πελάτης αποδείχτηκε να ξεπλένει χρήμα, μπορεί να αντιμετωπίσει πρόστιμο και ποινική δίωξη — ακόμα και αν ο ίδιος δεν γνώριζε.